Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych to fundusz tworzony przez pracodawców, a jego celem jest zaspokajanie potrzeb socjalnych pracowników. Podstawą prawną tworzenia funduszu jest ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Ustawa ta poprzez swoją lakoniczność może sprawiać wrażenie łatwej w stosowaniu. Tymczasem jest to akt, który na przestrzeni ponad trzydziestu lat jego obowiązywania był zmieniany wielokrotnie, i to w sposób daleki od precyzji i spójności. Co więcej, nawet przepisy, których treść nie uległa zmianie, z biegiem czasu rozumiane są inaczej na skutek ciągle zmieniającej się wykładni dokonywanej przez sądy. Prowadzi to do wielu wątpliwości na tle ich właściwego rozumienia. Dodatkowo stosowanie przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych jest przedmiotem kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenia socjalne nie są bowiem wliczane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Niemniej ZUS uznając, że są one wypłacane niezgodnie z prawem, wlicza kwoty tych świadczeń do podstawy wymiaru składek.

Najczęściej organ rentowy zarzuca w swych decyzjach:

• brak stosowania lub niewłaściwe stosowanie kryterium socjalnego przy wypłacie świadczeń;
• niewłaściwe sformułowanie kryteriów przyznawania świadczeń w regulaminie funduszu;
• przyznawanie świadczeń niezgodnych z ustawą lub przyznawanie ich osobom nieuprawnionym;
• brak dokumentacji potwierdzającej analizę sytuacji socjalnej osób, które otrzymały świadczenia z funduszu.

W niniejszym opracowaniu prezentujemy wyjaśnienia najczęściej pojawiających się wątpliwości, aby pomóc pracodawcom w codziennym stosowaniu przepisów dotyczących funduszu, związkom zawodowym w efektywniejszym współdecydowaniu o wydatkowaniu środków, a pracownikom w lepszym zrozumieniu ich praw. Publikacja uwzględnia również najnowsze orzecznictwo w tej materii, co dodatkowo podkreśla jej praktyczny wymiar. Żeby ułatwić poruszanie się po tym akcie prawnym, publikacji nadaliśmy kształt listy pytań, z którymi najczęściej spotykamy się w naszej praktyce. W tekście posługujemy się treścią ustawy z 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych ujednoliconym przez redakcję (Dz.U. z 2024 r.poz. 288 ze zm.).

Niniejsza publikacja uwzględnia tegoroczne zmiany obowiązujące od 27.01.2026 r.

Rozdziały:

• Przepisy ogólne
• Tworzenie funduszu
• Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r.

Autorami poradnika są prawnicy CSP: Łukasz Chruściel, Mariusz Maksis, Angelika Mulka-Wolniak.

Książka jest dostępna w e-sklepie Infor: https://sklep.infor.pl/zakladowy-fundusz-swiadczen-socjalnych-poradnik-dgp